در این مقاله به بررسی این موضوع میپردازیم که چگونه میتوان هماهنگی اهداف شخصی و حرفهای را ایجاد کرد و بدون قربانی کردن یک حوزه، در چند هدف بهطور همزمان پیشرفت داشت.
یادگیری روشهایی برای تعادل کار و زندگی کمک میکند تا در اهداف مختلف موفق باشید.
ماری کوری: دانشمند و مادری فداکار
ماری کوری نهتنها با دریافت دو جایزه نوبل در فیزیک و شیمی یکی از اثرگذارترین دانشمندان تاریخ شد، بلکه مادری فداکار نیز بود. او پس از مرگ همسرش، پیر کوری، بهتنهایی دختران یکساله و هشتساله خود را بزرگ کرد.
آیا او بین نقش مادری و دانشمند بودن دچار تردید میشد؟ احتمالاً گاهی بله.
اما بهنظر میرسد او این نقشها را به شکلی هماهنگ در کنار یکدیگر تجربه کرد و حتی دخترانش را وارد دنیای علم خود ساخت؛ نتیجه اینکه دختر بزرگ او بعدها برنده جایزه نوبل شیمی شد.
زندگی با چند هدف: هماهنگی به جای تضاد
زندگی ما مجموعهای از اهداف مهم است: خانواده، سلامت، شغل، روابط اجتماعی و تفریح. کنار گذاشتن هرکدام از این حوزهها میتواند مثل از دست دادن بخشی از خودمان باشد.
اما داشتن چند هدف الزاماً به معنای کشمکش دائمی نیست. تحقیقات نشان میدهد موفقیت شغلی لزوماً در تضاد با موفقیت در دیگر حوزههای زندگی نیست؛ بلکه میتواند مانند یک سمفونی هماهنگ باشد.
چگونه بین اهداف هماهنگی ایجاد کنیم؟
یکی از چالشهای رایج در زندگی این است که چگونه هماهنگی اهداف شخصی و حرفهای را حفظ کنیم و از تعارض آنها جلوگیری کنیم.
این روشها به شما کمک میکنند مدیریت چند هدف را به شکلی موثر انجام دهید.
۱. درک ارتباط میان اهداف
پژوهشها در ۱۰ کشور نشان میدهد افرادی که بیشترین هماهنگی را تجربه میکنند، اهداف خود را به دو شکل میبینند:
گاهی پیشبرد یک هدف باعث تکمیل متقابل اهداف دیگر میشود:
الف) پیشبرد یک هدف توسط هدف دیگر
موفقیت در یک حوزه به پیشبرد هدف دیگر کمک میکند.
مثال:
موفقیت در شغل میتواند به تأمین مالی یک تعطیلات دلخواه کمک کند.
ب) تکمیل متقابل اهداف
موفقیت در یک هدف، هدف دیگر را تقویت یا کامل میکند.
مثال:
لذت بردن از تعطیلات انرژی و انگیزه لازم برای کار بهتر را فراهم میکند.
چنین افرادی معمولاً انگیزه بالاتر، استرس کمتر و احساس موفقیت بیشتری در زندگی دارند.
۲. تمرین ادغام ذهنی اهداف
برای ایجاد هماهنگی، ابتدا باید ارتباط میان اهداف را فعالانه شناسایی کرد.
تمرینهای ساده میتواند کمک کند تا هماهنگی اهداف شخصی و حرفهای به صورت عملی تجربه شود و تعادل کار و زندگی بهتر برقرار گردد.
چگونه این کار را انجام دهیم؟
- فهرستی از اهداف اصلی زندگی تهیه کنید.
- فعالیتهای لازم برای هر هدف را بنویسید.
- مشخص کنید کدام اهداف یکدیگر را پیش میبرند یا تکمیل میکنند.
نتایج پژوهشها
یک مطالعه نشان داد افراد با تأمل درباره ارتباط میان اهدافشان تا ۲۲٪ احساس هماهنگی بیشتری پیدا میکنند.
نمونههایی از این تأملات:
- «با آرامش بیشتر، کارآمدتر میشوم.» (کار و تفریح)
- «سلامت بهتر کمک میکند پول بیشتری پسانداز کنم.» (سلامت و مالی)
- «میتوانم والدینم را در فعالیتهای داوطلبانه همراهی کنم.» (خانواده و اجتماعی)
مطالعهای دیگر نیز نشان داد شناسایی اقداماتی که همزمان چند هدف را پوشش میدهد، حس هماهنگی را تا ۱۲٪ افزایش میدهد.
۳. یادگیری اجتماعی و تأثیر فرهنگ
درک ما از هماهنگی اهداف تحتتأثیر فرهنگ و انتظارات اجتماعی است.
توجه به فرهنگ و انتظارات اجتماعی نقش مهمی در حفظ هماهنگی اهداف شخصی و حرفهای دارد و باعث تکمیل متقابل اهداف میشود.
بهعنوان مثال:
- از مادران معمولاً انتظار میرود وقت زیادی برای مراقبت بگذارند.
- از پدران بیشتر انتظار میرود تأمین مالی کنند.
در فرهنگهای جمعگرا که ارزش بالایی برای هماهنگی و اجتناب از تعارض قائل هستند این نگرش باعث میشود افراد اهداف خود را به صورت مکمل و هماهنگ ببینند، نه رقابتی.
جمعبندی: زندگی به سبک سمفونی
هماهنگی میان اهداف زندگی چیزی است که میتوان آن را یاد گرفت و تقویت کرد.
با:
- شناسایی ارتباط اهداف،
- تمرکز بر تکمیل و پیشبرد متقابل،
- و آگاهی از نقش فرهنگ و باورهای اجتماعی،
میتوان زندگیای ساخت که در آن اهداف به جای رقابت، در کنار هم نواخته شوند.
البته گاهی در مسیر رسیدن به یک هدف مهم، ناچاریم از برخی اهداف دیگر موقتاً فاصله بگیریم. همانطور که محمدرضا شعبانعلی میگوید:
«دستاورد حاصلِ عدم تعادل است.»
این انتخابی است که بر اساس ارزشها و اولویتهای شخصی هر فرد شکل میگیرد.
شناخت ارتباط میان حوزههای مختلف زندگی به شما کمک میکند به سطحی از هماهنگی اهداف شخصی و حرفهای برسید و زندگی پربارتر و متعادلتری داشته باشید.
با تمرکز بر تعادل کار و زندگی و مدیریت صحیح اهداف، میتوان از تعارض بین اهداف جلوگیری کرد.
نوشتهی جیابی وانگ و آیلت فیشباخ
۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵

